AI Əməliyyat Qatına Giriş

Süni intellekt (AI) dünyasında alətlər çox sürətlə inkişaf edir. Hazırda ChatGPT kimi söhbət botları suallarımıza cavab vermək, Claude Code və ya Codex kimi alətlər isə konkret layihələrə kod yazmaq üçün mükəmməldir.

Lakin Hermes Agent bunlardan tamamilə fərqlənir. O, sadə bir chatbot və ya dar çərçivəli köməkçi deyil. Hermes sizin iş axınlarınızı, üstünlüklərinizi və fayllarınızı yadda saxlayan, planlaşdırılmış işləri icra edən və sizinlə istifadə etdiyiniz platformalarda — məsələn, Telegram-da — əlaqə saxlayan fərdi AI əməliyyat qatıdır.

Bu məqalədə Nous Research tərəfindən yaradılmış bu unikal agentin mental modelini, strukturunu, yaddaş və bacarıq sistemlərini, həmçinin 7 günlük quraşdırma bələdçisini öyrənərək Hermes Agent-in 95%-nə hakim olacağıq.

1. Mental Model: Hermes Agent Nədir?

Əgər Hermes Agent-ə adi bir chatbot kimi yanaşsanız və ona təsadüfi suallar versəniz, yəqin ki, məyus olacaqsınız. Hermes-in əsl gücü onun təkrarlanan işləri görmək və hər dəfə daha da təkmilləşmək qabiliyyətindədir.

Onun fəlsəfəsini anlamaq üçün bu müqayisəyə baxaq:

• ChatGPT: Cavab tapmaq üçün getdiyiniz bir yerdir.
• Claude Code / Codex: Müəyyən bir layihə üzərində kodlaşdırma üçün istifadə etdiyiniz alətlərdir.
• Hermes Agent: Sizin alətlərinizin üzərində oturan, vərdişlərinizi öyrənən və arxa fonda işləri avtomatlaşdıran əməliyyat qatıdır.

Hermes söhbət, yaddaş, alətlər, planlaşdırma və iş axınlarının (workflows) birləşməsindən ibarət bütöv bir ekosistemdir.

2. İstifadəçi İnterfeysləri (Surfaces)

Yeni istifadəçiləri ən çox çaşdıran məqam Hermes-in fərqli yerlərdə — terminalda, brauzerdə və Telegram-da — görünməsidir. Əslində bunların hamısı eyni agentin fərqli interfeysləridir.

Hermes Desktop — İdarəetmə Otağı

Yeni başlayanlar üçün ən ideal yerdir. Sessiyaları izləmək, modelləri dəyişmək və profilləri idarə etmək üçün vizual masaüstü tətbiqidir.

Telegram və digər Mesajlaşma Platformaları — Gündəlik Köməkçi

Səsli qeydlər göndərə biləcəyiniz və tapşırıqların icrasından sonra bildirişlər alacağınız mobil qatdır. Discord, Slack, WhatsApp və Signal kimi platformalar da dəstəklənir.

CLI və Dashboard — Güclü İstifadəçi Qatı

İnzibatçılar və developerlər üçün konfiqurasiya, sazlama (debugging) və mürəkkəb əmrləri icra etmək üçün nəzərdə tutulub.

3. Yaddaş Yığını (The Memory Stack)

Hermes-in yaddaşı hər şeyi sonsuza qədər yadda saxlayıb qarışıqlıq yaradan “sehrli” bir qutu deyil. Əksinə, o, fərqli funksiyalar üçün seqmentlərə bölünmüş, məqsədyönlü şəkildə kiçik və təmiz saxlanılan bir strukturdan ibarətdir.

1. user.md — Siz Kimsiniz

Sizin üstünlükləriniz, ünsiyyət üslubunuz və gözləntiləriniz burada saxlanılır.

2. memory.md — Mühit Faktları

Layihə konvensiyaları, mühit detalları, əvvəlki dərslər və aktiv iş axınları bura yazılır.

3. Xarici Yaddaş Provayderləri (External Memory Providers)

Daha böyük yaddaş və semantik axtarış üçün Hermes xarici yaddaş sistemlərini dəstəkləyir. Eyni anda yalnız biri aktiv ola bilər:

• Memo: Şəxsləri, layihələri və zamanla baş verən dəyişiklikləri izləmək üçün semantik axtarış təqdim edir.
• Honcho: İstifadəçi modelləşdirilməsi və sessiyalararası əlaqələrin qurulması üçün fəaliyyət göstərir.
• Hindsight: İnsanlar, layihələr və qərarlar arasındakı əlaqələri bilik qrafikləri (knowledge graphs) vasitəsilə birləşdirir.
• Super Memory: Böyük mətnləri kontekst limitinə ilişmədən yadda saxlamaq üçün istifadə olunur.

4. Bacarıqlar (Skills) və Alətlər (Tools)

İnsanların tez-tez qarışdırdığı iki anlayışı ayırmaq vacibdir:

Yaddaş faktlar üçündür, bacarıqlar isə prosedurlar üçündür.

Yaddaş (Memory)

“İstifadəçi qısa Telegram cavablarına üstünlük verir” kimi faktların saxlandığı yerdir.

Bacarıq (Skill)

Rəqib analizi etmək, PDF yaratmaq və ya YouTube transkriptini çıxarmaq üçün təkrarlanan, addım-addım icra olunan Standart Əməliyyat Prosedurudur (SOP).

Alətlər (Tools)

Hermes-in real dünyaya təsir etmək gücüdür. Buraya faylları oxumaq və yazmaq, terminal əmrləri işlətmək, şəkilləri analiz etmək və digər xarici əməliyyatlar daxildir.

Təhlükəsizlik Qaydası

Riskli və geri dönməz xarici fəaliyyətlərdə — məsələn, e-poçt göndərmək və ya pul xərcləmək — Hermes-ə həmişə insan təsdiqi (human-in-the-loop) qatını əlavə edin.

Hermes layihəni hazırlasın, amma yekun qərarı siz verin.

5. Planlaşdırılmış İşlər (Scheduled Jobs) və Alt Agentlər (Sub-Agents)

Cron Jobs — Planlaşdırılmış Tapşırıqlar

Adi chatbotlar siz yazana qədər gözləyir. Hermes-in cron sistemi isə siz oflayn olanda belə işləri tamamlaya bilir.

Məsələn, Hermes hər səhər saat 08:00-da rəqiblərin fəaliyyətini analiz edib sizə qısa xülasə göndərə bilər.

Sub-Agents — Alt Agentlər

Mürəkkəb işləri bölmək üçün Hermes arxa fonda fərqli alt agentlər yarada bilər.

Məsələn, yeni bir video ideyasını araşdırarkən bir alt agent transkriptləri oxuyur, digəri açar sözləri yoxlayır, əsas Hermes agenti isə bu nəticələri birləşdirərək yekun qərar verir.

6. Model Seçimi və “Model Nərdivanı” (Model Ladder)

Mürəkkəb tapşırıqlar üçün düzgün modeli seçmək vacibdir. Hermes fərqli model provayderlərini dəstəkləyir — Nous Portal, OpenRouter, OpenAI, lokal Ollama və s.

Hər iş üçün optimal modeli seçmək üçün bu sxemdən istifadə edə bilərsiniz:

7. Yeni Başlayanlar üçün 7 Günlük Yol Xəritəsi

Sistemi qurub dərhal mürəkkəb konfiqurasiyalarda boğulmaq ən böyük səhvlərdən biridir. Bunun əvəzinə hər gün yalnız bir elementi öyrənərək irəliləyin.

1-ci Gün — Quraşdırma

Hermes-i quraşdırın, bir güclü model bağlayın və Desktop tətbiqini açın.

2-ci Gün — Telegram/Mobil

Telegram və ya Discord köməkçisini quraşdırın və telefonunuzdan ilk sadə tapşırığı verin.

3-cü Gün — İlk Bacarıq

Hər gün təkrarladığınız bir işi — məsələn, məqalə xülasəsi hazırlamağı — bacarığa (skill) çevirin.

4-cü Gün — İlk Alət

İşinizlə birbaşa əlaqəli olan bir aləti, məsələn fayl oxumaq/yazmaq funksiyasını aktivləşdirin.

5-ci Gün — İlk Cron

Hər səhər sizə konkret qərarlar verməyə kömək edəcək bir planlaşdırılmış tapşırıq yaradın.

6-cı Gün — Alt Agent

Tədqiqat işlərini alt agentlərə paylamağı sınaqdan keçirin.

7-ci Gün — Profil Yaradılması

İki fərqli sahə — məsələn, “Kod yazma profili” və “Marketinq profili” — üçün təmiz yaddaşı olan ayrı-ayrı profillər qurun.

Qaçınılması Lazım Olan 5 Səhv

1. Hər şeyi yaddaşa (memory) yazmaq

Yaddaş zibil qutusuna çevrilməməlidir. Orada yalnız sabit üstünlükləri və gələcəkdə həqiqətən lazım olacaq məlumatları saxlayın.

2. Eyni anda çox alət qoşmaq

Həddindən artıq alət agentin qərarvermə mexanizmini lazımsız şəkildə mürəkkəbləşdirə bilər.

3. Ağır işlər üçün ucuz model seçmək

Kod yazarkən və ya mürəkkəb çoxmərhələli tapşırıqları yerinə yetirərkən zəif model seçsəniz, təkrarlanan səhvlər ucbatından daha çox vaxt və pul itirə bilərsiniz.

4. Hər ideyanı cron etmək

Hər tapşırığı avtomatlaşdırmaq lazım deyil. Əks halda nəticə faydalı avtomatlaşdırmadan çox bildiriş spamına çevrilə bilər.

5. Alt agentləri yoxlamadan buraxmaq

Alt agentlər güclü köməkçilərdir, lakin onların nəticələri, xüsusilə vacib qərarlarda, insan nəzarətindən keçməlidir.

İstinadlar və Mənbələr (References)

Bu bloq yazısı aşağıdakı rəsmi ekosistem və icma mənbələrinə əsaslanaraq hazırlanmışdır:

1. Nous Research Rəsmi Sənədləri: Hermes Agent Documentation — Quraşdırma, CLI komandaları və əsas memarlıq strukturu haqqında mənbə.
2. Ecosystem Kod Bazası: GitHub — NousResearch/hermes-agent — Açıq qaynaqlı kod və alətlərin tam siyahısı.
3. İstifadəçi İnterfeysi: GitHub — nesquena/hermes-webui — Mobil və brauzer üzərindən sessiya idarəetməsi üçün yaradılmış WebUI layihəsi.
4. Bacarıqlar Kataloqu: GitHub — ZeroPointRepo/awesome-hermes-skills — İnteqrasiya edilə bilən hazır cəmiyyət bacarıqları bazası.
5. Video Bələdçi: “Learn 95% of Hermes Agent in 31 Minutes” — Sharbel A. tərəfindən hazırlanmış, mental model və gündəlik istifadə ssenarilərini əhatə edən praktiki video bələdçi.

Bu yazı fərdi layihələrinizdə Hermes-dən maksimum dərəcədə faydalanmağınız üçün blog.yzberz.com oxucuları üçün xüsusi olaraq hazırlanmışdır.